Yukarı
267806

Kış depresyonundan korunma yolları

08 Aralık 2019 09:44

Kışın gün ışığının azalması depresyon riskini artırıyor. Sorunun; melatonin hormonunun düzensiz salgılanması ve beyinde biyolojik ritmi sağlayan bölgenin yetersiz uyarılması nedeniyle oluştuğu düşünülüyor.

Genellikle eylül-ekim aylarında başlayıp ilkbaharda sona erdiği için "kış depresyonu" adını alan duygu durumu, toplumun yüzde 2 ile 5'inde görülüyor. Psikolog Orhan Öztürk, kış mevsiminin neden depresyonla ilişkilendirildiğini, "Bu mevsim birçok kişide karanlık ve iç bunaltıcı bir ruh haline yol açıyor. Ayrıca bazı kişiler azalan gün ışığına, kısalan gündüzlere ve uzayan gecelere daha duyarlı oluyor. Çünkü insanların duygu durumu ile biyolojik ritimleri arasında, nöropsikolojik açıdan doğrusal bir ilişki bulunuyor. Kış depresyonunun kaynağında da, melatonin hormonunun düzensiz salgılanması ve biyolojik ritimleri ayarlayan beyin bölgesinin yetersiz ya da zamansız uyarılmasının etkili olduğu düşünülüyor" sözleriyle değerlendirdi.3

undefined

Kış depresyonunu majör (klinik) depresyondan ayıran en büyük özelliğin belli bir dönemde yaşanması olduğunu belirten Öztürk, "Son yıllarda üst üste, benzer zamanlarda tekrarlanması ve mevsime bağlı yaşanması halinde, kişinin kış depresyonunda olduğundan söz etmek mümkün. Bu kişilerde görülen dikkat çekici değişikliklerden bazıları; aşırı enerji kaybı, aşırı uyku hali, gün içinde devamlı yorgunluk hissi, gece uykuya dalma ve sabah uyanmada güçlük çekme olarak sıralanabiliyor.

Mevsimsel depresyondaki kişiler evde, işte ve okulda önemli sorunlar yaşıyorlar. Bir projeye başlamak, başlanan işi bitirmek, iş bölümü ve uzun vadeli planlar yapmak, irade gerektiren kararlar vermek gibi konularda güçlük çekiyorlar. Normalde keyif alarak yaptıkları birçok faaliyeti yapmakta bile zorlanabiliyorlar. Genellikle kış mevsiminde daha içe kapanık olan bu kişiler, yakınlarıyla da daha az zaman geçiriyorlar" dedi.

undefined

Sağlıklı işleyen bir biyolojik saat ve dengeli uyku ritmi oluşturabilmek için, yeterli miktarda çevresel ışık almak gerekiyor. Çünkü ışık, biyolojik saati ayarlayıp düzene koyan en önemli çevresel uyaran. İnsan gözünde şekil, renk, hareket gibi görsel içeriğe duyarlı olmayan; sadece çevresel ışık seviyesinden etkilenen retinal gangliyon hücreleri olarak adlandırılan yapılar bulunduğunu vurgulayan Öztürk, "Bunlar, doğrudan beyindeki ilgili biyolojik saate mesaj gönderen bir sistemin parçası olarak görev yapıyorlar. Bilindiği üzere biyolojik saatte oluşan herhangi bir bozulma, örneğin vardiyalı çalışma ya da kıtalar arası uçuşlardan sonra ortaya çıkan jet-lag durumu, psikolojik dengeyi ciddi şekilde bozabiliyor" diye konuştu.6

undefined

Kış depresyonunun tedavisinde birkaç yöntem uygulandığını söyleyen Psikolog Orhan Öztürk'ün, bu yöntemler ve hastalıktan korunma yolları hakkındaki aktardıkları ise şöyle:

undefined

"Tedavide ilk aşamada, kişinin ihtiyaç duyduğu ışığı sağlayan, bunun için özel tasarlanmış ışık jeneratörlerinin kullanımı tavsiye ediliyor. Fototerapi denilen bu yöntemle, günün belirli bir zamanında mavi veya beyaz dalga boyunda ışık veren bir cihaz kullanılıyor. Yaklaşık bir defter büyüklüğündeki bu cihazlar, ayarlanan saatte parlak ışık yaymaya başlıyor ve biyolojik saatin ayarlanmasına yardımcı oluyor. Melatonin hormonu takviyesi de, etki derecesi tartışmalı olsa da uzun yıllardır bilinen bir yöntem. Mevsimsel depresyon, ilaçlarla da tedavi edilebiliyor, ancak bu ilaçların kişi üzerinde az ya da çok yan etkileri bulunuyor. Öte yandan ilaçların tedavi edici etkileri yaklaşık 3-4 hafta sonra ortaya çıkıyor.8

undefined

Bu sorunla baş etmede psikolojik danışmanlığın da büyük rolü var. Stres yönetimi, kilo kontrolü, sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanma, sigarayı bırakma, zaman yönetimi, organizasyon becerisi, ilişki ve iletişim geliştirme, öz disiplin, öz saygı, cinsel sağlık, uyku hijyeni ve mesleki terapi gibi konularda uzman desteği alan kişiler, içinde bulundukları süreci daha kolay atlatıyor. Depresyon, bulaşıcı bir duygu durumu. Unutmayın ki, depresyondaki kişilerle birlikte zaman geçirmek, sizin de depresyona girme olasılığınızı artırıyor. Ev ya da iş yerindeki mutsuz kişiler, diğerlerini de etkiliyor. Bu süreç, bir kısır döngü halinde devam ediyor.

undefined

KIŞ DEPRESYONUNDAN KORUNABİLİRSİNİZ!

- Bol ışık alan yerlerde bulunmaya özen gösterin.
- Evinizde ve çalışma ortamınızda perdeleri mümkün olduğunca açık tutun.
- Egzersiz yapın. Çünkü doğru şekilde yapıldığında egzersiz, en kuvvetli ve yan etkisiz antidepresanlardan biri. Ayrıca egzersiz yapmanın, daha rahat ve kaliteli uykuya yardımcı olduğunu da unutmayın."
 SÖZCÜ



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Kalıcı Makyajın Zararı Var Mıdır?

Kalıcı makyaj zararlı mı sorusu bu işlemden faydalanmak isteyen kişiler için oldukça önemlidir. Kalıcı makyaj göz, kaş ve dudağa yapılan bir işlemdir. Mikro iğneler yardımıyla şekil ve re...

Koronavirüs sonrası körlük tehlikesi

Hindistan'da büyük bir sağlık krizine yol açan Covid-19'un ikinci dalgasında doktorlar nadiren görülen ve "kara mantar" da denen bu hastalığın, iyileşen Covid-19 hastalarında daha sık gör...


Kalbimiz tehlikede

Yurdakul, Covid-19’un sadece kalp hastalığı olanları değil olmayanları da etkilediğini belirterek, önemli uyarılar yaptı...

Aşırı terleme nasıl geçer

Terlemek normal bir fonksiyondur ancak aşırı olduğunda rahatsız edici bir durumdur. Dermatoloji Uzmanı Dr. Süleyman İzzet Karahan, pek çok kişinin yakındığı bu soruna karşı çözüm öneriler...


Pandemi stresiyle nasıl başa çıkılır?

Pandemiyle birlikte virüse yakalanma korkusundan sosyal izolasyona kadar birçok olumsuzluk stres yükümüzü de artırdı. Klinik Psikolog Yekta Korkmaz'a yaş gruplarına göre adım adım stresle...

Bu besinleri birlikte tüketin

“Demir eksikliği ya da kan şekeri yüksekliği gibi sorunlara karşı bazı besinleri bir arada tüketmeye dikkat edin” tavsiyesinde bulunan Arıburnu enfeksiyonlardan koruyan besin kombinasyonl...


Korona göçü kadar geri dönüşler de tehlikeli

Hürkal, tam kapanma öncesi tatil beldelerine ve köylere yoğun göç nedeniyle oluşabilecek risklere dikkat çekip vatandaşları uyardı. Ramazan Bayramı'nı da kapsayan bu sürecin hızla tırman...

Sedef hastalığı nedir? Nasıl tedavi edilir?

Aile öyküsü, viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, stres, obezite ve sigara içmek gibi faktörlerin rol oynadığı sedef hastalığı, kadınları ve erkekleri aynı oranda etkiler. Genellikle 15 ila...


D vitamini eksikliği korkutucu boyutta

Türk toplumundaki D vitamini eksikliğine yönelik üniversiteler işbirliği ile yapılan araştırmada, özellikle kadınlarda ve gençlerde D vitamini eksikliğinin korkutucu ve “acil önlem alınma...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Burak Sergen yoğun bakımdan çıktı

Covid-19 teşhisi konulduktan sonra hastaneye kaldırılan ve solunum güçlüğü çektiği için entübe edilen oyuncu Burak Sergen yoğun bakımdan çıktı. ‘Sadakatsiz’ dizisinde ‘Haluk’ karakterini ...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Kalbimiz tehlikede

Yurdakul, Covid-19’un sadece kalp hastalığı olanları değil olmayanları da etkilediğini belirterek, önemli uyarılar yaptı...

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR