Yukarı
346392

Tonga’daki yanardağ patlamasında duman bulutu uzaya giden yolu yarıladı

22 Ocak 2022 08:54

Güney Pasifik’teki ada ülkesi Tonga’da 15 Ocak'ta meydana gelen su altı yanardağı patlaması sonrası ortaya çıkan duman bulutunun yeryüzünden kilometrelerce yüksekliğe çıktığı bildirildi. Yanardağ patlamasını araştıran İngiliz bilim adamları, uydu verilerini inceleyerek duman bulutunun yeryüzünden yaklaşık 55 kilometre yükseğe çıktığını ifade ederek, bu yüksekliğin atmosferdeki stratosfer ve mezosfer katmanlarının sınırında olduğunu belirtti.

İngiltere Ulusal Dünya Gözlem Merkezi’nden Dr. Simon Proud yaptığı açıklamada, bunların volkanik bir bulut için “daha önce duyulmamış yükseklikler” olduğunu ifade etti. Proud, Hunga-Ha’apai Yanardağından gelen duman bulutunun gökyüzündeki konumunu belirlemek için, Japonya’dan Himawari-8, ABD’den Goes-17 ve Kore’den GK2A olmak üzere üç hava durumu uydusundan verilerin kullanıldığını açıkladı.

Foto: İHA

ANA ŞEMSİYESİ YERYÜZÜNDEN 35 KİLOMETRE YÜKSEKLİKTE

Proud, “Hepsi farklı boylamlarda oldukları için, yüksekliği belirlemek adına patlama görüşleri arasındaki paralaksı kullanabiliriz. Bu, fırtına bulutu yükseklikleri için oldukça iyi kurulmuş bir tekniktir. Burada yükseklik ve dolayısıyla paralaks daha büyük olduğu için teknik daha iyi çalışmalıdır” dedi.

Araştırmaya göre, duman bulutunun sadece küçük bir bölümünün atmosferin 55 kilometrelik yüksekliğine ulaştığı belirtilerek, bunun büyük ihtimalle, yükselen hava akımının başında yukarı doğru itilen külden ziyade su buharı olduğu, duman bulutunun ana şemsiyesinin ise yeryüzünden 35 kilometre yükseklikte olduğu belirtildi.

DUMANLAR UZAY YOLUNUN YARISINA KADAR ULAŞTI

Araştırmada, atmosferin dış uzayla yeryüzü sınırı olarak anılan karman çizgisinin 100 kilometre olduğuna dayanarak, Tonga’daki yanardağ patlamasından çıkan dumanların 55 kilometre yüksekliğe çıkmasıyla, dumanların atmosferden uzaya giden yolun yarısına kadar ulaştığı sonucuna varıldı.

Foto: İHA

NÜKLEER BOMBADAN 500 KAT DAHA GÜÇLÜ

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nden (NASA) bilim adamları, Tonga’daki patlamanın kuvvetinin 10 megaton TNT’ye eşdeğer olarak hesapladıklarını belirterek, bunun İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda Japonya’nın Hiroşima kentine atılan nükleer bombadan 500 kat daha güçlü olduğu aktarıldı.

BÜYÜK PATLAMAYA SU ALTI YANARDAĞI NEDEN OLDU

Yeni Zelanda’daki Auckland Üniversitesi’nden Prof. Shane Cronin, su altı yanardağında özel bir dizi koşulun bir araya gelmesiyle büyük patlamanın tetiklendiğine inandığını söyledi. Gaz bakımından zengin magmanın deniz suyuyla temas ettiği okyanus yüzeyinin altındaki derinliğin sadece 150 ila 250 metre olduğunu söyleyen Cronin, “Magma çıktığında fazla bir baskı yoktu. Gazlar genişledi ve magmayı parçalara ayırdı. Daha sonra, bin 100 derecede sıcak magmanın bu küçük parçaları, 20 derecede soğuk deniz suyuyla karşılaştığında, bu parçacıkların etrafındaki deniz suyunu buhara dönüştürdü. Bunu yaptığınızda, suyu buhara dönüştürürseniz, hacmi temelde 70 kat genişletirsiniz. Böylece püskürmenizi güçlendirirsiniz” dedi.

“KÜRESEL BİR SOĞUTMA ETKİSİ OLUŞTURMASINI BEKLEMİYORUZ”

Daha önce bu kadar güçlü bir patlamanın, 1991’de Filipinler’deki Pinatubo Dağı’nda meydana geldiği ve bu patlamanın Dünya’nın ortalama küresel sıcaklığını birkaç yıl boyunca yarım derece düşürdüğü belirtildi. Patlamanın, atmosfere 15 milyon ton kükürt dioksit (SO2) enjekte ederek yaptığı aktarılarak, Pinatubo’daki patlama nedeniyle ortaya çıkan duman bulutunun ise yeryüzünden yaklaşık 40 kilometre yüksekliğe ulaştığı düşünülüyor.

İngiltere Meteoroloji Ofisin'den İklim Etkileri Başkanı Dr. Richard Betts, Hunga-Ha’apai’nin Pinatubo ile aynı etkiye sahip olmayacağını söyledi. Berrs, “Pinatubo gözle görülür bir etkiye sahipti, ancak Hunga-Ha’apai Yanardağının emisyonları yarım milyon tondan daha az kükürt dioksit ile 30 kattan daha küçüktü, bu yüzden küresel bir soğutma etkisi oluşturmasını beklemiyoruz” dedi.



Yorumlar

Bu haberde yorum bulunmamaktadir.

Yorum Ekle


Diğer Haberler

Teksas polisi: Saldırgan ilkokula girdiğinde, kapıda güvenlik görevlisi yoktu

ABD'nin Teksas eyaletinde önceki gün bir bir ilkokulda 19’u çocuk 21 kişinin hayatını kaybettiği saldırıyla ilgili soruşturma sürerken, yeni detaylar da ortaya çıktı. Texas Emniyet Müdürl...

Eski cumhurbaşkanı ev hapsine alındı

Eski Moldova Cumhurbaşkanı Dodon 30 günlüğüne ev hapsine alındı. Eski Moldova Cumhurbaşkanı İgor Dodon hakkında yolsuzluk ve devlete ihanet suçlamalarından görülen davada 30 günlük ev hap...


Rusya’yla gerginlik: NATO uçakları havalandı

​Norveç-Finlandiya sınırında dün iki Rus savaş uçağı görülmesi tansiyonu yükseltti, NATO’ya bağlı F-35 uçakları havalandı. Finlandiya ve İsveç'in NATO’ya üyelik başvurusu Rusya ile böl...

Meghan Markle’dan sürpriz ziyaret… Teksas’ta görüldü

​Sussex Düşesi Meghan Markle, ABD'nin Teksas eyaletinde ilkokula düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden 21 kişinin anıtına ziyarette bulunarak çiçek bıraktı. 24 Mayıs’ta gerçekleşen sa...


İran'da çöken binada hayatını kaybedenlerin sayısı 22'ye çıktı

Ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletine bağlı Abadan kentinde 23 Mayıs'ta 10 katlı bir binanın çökmesi sonucu yaşamını yitirenlerin sayısının 22'ye yükseldiği, 48 kişinin enkaz altınd...

Çavuşoğlu: Umarım Finlandiya ve İsveç mesajlarımızı anlamıştır

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Türkiye-Romanya-Polonya Dışişleri Bakanları Üçlü Toplantısı'nın ardından düzenlenen ortak basın toplantısında İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyelik süreci...


Brezilya ayakta: Polis, gaz bombasıyla, bagaja kapattığı kişinin ölümüne sebep oldu

Brezilya'da polis, 25 Mayısta polis aracının bagajına gaz bombasıyla birlikte bir siyahi şüpheliyi zorla koyarak ölümüne yol açtı. Telefon kamerasına yansıyan olay, ABD'deki George Floyd'...

Ukrayna: Rusya Karadeniz'e 500 mayın yerleştirdi

Ukrayna, Rusya'nın Karadeniz'de Ukrayna limanlarından mal ihraç etmeyi imkansız hale getiren 400 ila 500 eski Sovyet mayınını dağıttığını iddia ediyor. Odesa bölgesel askeri yönetim sö...


Erdoğan’ın Miçotakis çıkışı gündemde…

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’e yönelik “Artık benim için Miçotakis diye birisi yok” çıkışı gündemdeki yerini korurken, iki ülke arasında son dönemde ge...

SOSYAL MEDYA


MAGAZİN

Aşkları kısa sürdü! Ayrıldılar

Oyuncu Sarp Levendoğlu (39), meslektaşı Naz Çağla Irmak (24) ile yeni bir aşka yelken açmıştı. İkilinin ilişkisinin sona erdiği öğrenildi. İşte detaylar... Sarp Levendoğlu, Derya Şenso...

TEKNOLOJİ

EDİTÖR'ÜN SEÇTİKLERİ

Koronavirüste koku kaybının nedeni belli oldu

Kahvede bulunan 2-furanmethanetiol adı verilen molekül, normal koku alma duyusuna sahip olanlar tarafından kahve veya patlamış mısır benzeri olarak tanımlanırken, parosmisi olanlar kokusunu tipik olarak iğrenç, itici veya kirli olarak tanımladı.

ÇOK YORUMLANANLAR

ÇOK OKUNANLAR