Can Atalay: Barınma hakkı ertelenemez bir anayasal haktır

Silivri Kapalı Cezaevi’nde tutuklu bulunan Türkiye İşçi Partisi Hatay Milletvekili Can Atalay, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremleri sonrası sürece ilişkin hazırladığı raporda barınma krizine dikkat çekti. Atalay, "Barınma hakkı ertelenemez bir anayasal haktır" dedi.

Silivri Kapalı Cezaevi’nde tutuklu bulunan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay, 6 Şubat depremlerinin 3. yılı öncesinde, Kahramanmaraş merkezli deprem sonrası sürece ilişkin hazırladığı "Hatay Deprem Raporu 2026: Bir Afet, Bir Yönetim Krizi" başlıklı 112 sayfalık raporunu kamuoyuyla paylaştı.

Raporda Atalay, Greenpeace Türkiye, Evrensel Haklar İçin Hukukçular Derneği, Bir Arada Yaşarız, Eğitim ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı (BAYETAV), Hatay Depremzede Derneği, Halkevleri, EMEP Hatay İl Örgütü, CHP Hatay İl Örgütü, TİP Hatay İl Örgütü’nün desteğiyle hazırlandığını ifade etti.

"BARINMA HAKKI ERTELENEMEZ"

Atalay, rapora ilişkin X hesabından yeni bir paylaşım yaptı. Atalay'ın videolu paylaşımında, "Barınma hakkı ertelenemez bir anayasal haktır" ifadeleri yer aldı.

Paylaşımda ayrıca şu ifadelere yer verildi:

"6 Şubat 2023 depremlerinden sonra Hatay’da yaklaşık 219 bin yapı ağır hasar görmüş, ancak üçüncü yıla girilmesine rağmen kalıcı ve güvenli konutlara erişim sağlanamamıştır. Geçici çözüm olarak sunulan çadır ve konteyner kentler, planlı bir geçiş olmaksızın kalıcı bir zorunlu yaşam alanına dönüşmüş; kent, altyapısı ve kamu hizmetleri eksik bir “şantiye kent” hâline gelmiştir.

Konut üretimi ve teslimatına ilişkin veriler kamu kurumları arasında tutarsızdır. Kaç konutun yapıldığı, teslim edildiği ve fiilen kullanıldığına dair tek, şeffaf ve güncel bir veri bulunmaması, barınma hakkını doğrudan zedeleyen ciddi bir yönetsel sorumluluk ihlalidir.

Resmi açıklamalarda yüksek teslimat rakamları dile getirilse de, 138 binin üzerindeki hak sahibine karşılık 2025 başı itibarıyla fiilen teslim edilen konut sayısı yaklaşık 46 bindir. 

Hatay genelinde 200’ü aşkın konteyner kentte yaklaşık 180–220 bin kişi yaşamaktadır. Bu alanlar artık geçici değil, yoksulluğun ve belirsizliğin kalıcı mekânlarıdır. 

"YENİ BİR GÜVENCESİZLİĞE SÜRÜKLEMEKTE"

Teslim edilen birçok TOKİ konutunun altyapı, ulaşım ve güvenlik açısından eksikleri bulunmaktadır. Temel yaşam koşulları tamamlanmadan yapılan teslimatlar, depremzedeleri yeni bir güvencesizliğe sürüklemektedir.

Sonuç olarak Hatay’da barınma politikaları, planlı bir yeniden inşa süreci yerine algı yönetimine indirgenmiştir. Barınma hakkı ertelenemez bir anayasal haktır. Acilen şeffaf bir veri sistemi kurulmalı, yaşanabilirlik sağlanmadan yapılan teslimatlar geçerli sayılmamalı, bağımsız denetimler devreye sokulmalı ve güvenli konut sağlanmadan hiçbir depremzede tahliyeye zorlanmamalıdır. Aksi hâlde yeniden inşa süreci, kamusal güvenin ve adalet duygusunun kalıcı biçimde tahribiyle sonuçlanacaktır."

Cumhuriyet