Devlet sınıfı geçti, peki ya vatandaş?

Türkiye ekonomisi makro açıdan tarihinin en parlak günlerini yaşıyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in 18 yıl sonra ilk defa kredi notunu yatırım yapılabilir seviyeye çıkardığı Türkiye’de devletin sınıfı geçtiği de bir anlamda tescil edilmiş oldu.

Cari açık 20 ay sonra 55 milyar doların altına inerken, enflasyon yüzde 6,37 ile 15 ayın en düşük seviyesine indi. Ekonomide arzu edilen iniş, ‘yumuşak-sert’ tartışmalarının gölgesinde olsa da gerçekleştirildi.

Türkiye’de kamu, son 3 yıldır başta Avrupa olmak üzere, tüm dünyayı kasıp kavuran borç krizinden, mali disiplin ve sağlam makro verilerle en az hasarla çıkarken, vatandaş ve esnaf için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Tüketicinin, kredi kartı ve bireysel kredide batık tutarı 2011 sonuna göre yüzde 20 artarak 7.8 milyar lirayı aştı.

Batık tüketici kredisinde artış yüzde 28,3 oldu. 2011’in tamamında 204 bin 591 olan kredi borcunu ödemeyenlerin sayısı, bu yılın ilk 10 ayında 385 bin 350’ye çıktı. Kredi kartı borcunu ödemeyenlerin 2011’de 280 bin 759 olan sayısı, bu yılın 10 ayında 527 bin 298’e ulaştı. Bankalara kredi ve kart borcunu ödemeyenlerin toplam sayısı ise ilk 10 ayda, 2011 sonuna göre yaklaşık iki kat artarak 485 binden 913 bine çıktı.

Esnafın durumu da farklı değil. Takipteki KOBİ kredileri yüzde 18 artarak 6 milyar 137 milyon liraya çıktı. Karşılıksız çek sayısı kasımda geçen yıla göre yüzde 46,2 artarak 102.217 adede çıktı. İşte devletin, vatandaşın ve esnafın karnesi:

Devletin karnesi
Kamu borcu/GSYH: Yüzde 36. Gelişmiş ülkelerde ortalama % 110.
Yıllık carİ açık: 53.5 milyar dolar. 20 ay sonra 55 milyar doların altında
Yıllık enflasyon: Yüzde 6,37 15 ayın en düşük seviyesi
Dış borçlanma malİyetİ: Yüzde 4,353, En düşük dolar borç-lanma maliyeti
Kredİ notu: Yatırım yapılabilir seviyede
18 yıl sonra ilk kez bu seviye yakalandı.
Bütçe: Kasımda
2.1 milyar TL fazla verdi. 11 aylık fazla 439 milyon TL
Faİz dışı fazla: 11 ayda yüzde 80 artarak 41.3 milyar TL oldu. Hedefin üç katına ulaşıldı.

Vatandaşın karnesi
İşsİzlİk: Haziranda 2 milyon 226 bin olan işsiz sayısı iki ayda 219 bin artarak ağustosta 2 milyon 445 bine çıktı.

Batık tüketİcİ kredİsİ: 2011 sonunda 3 milyar 140 milyon TL iken, 7 Aralık itibariyle yüzde 28,3 arttı, 4 milyar 31 milyon liraya çıktı.

Batık kredİ kartları: 2011 sonunda 3 milyar 383 milyon TL iken yüzde 12 artarak 3 milyar 788 milyon liraya ulaştı.

Toplam batık tüketici kredisi yüzde 20 artarak 6 milyar 523 milyon liradan 7 milyar 820 milyon liraya çıktı.
2011’de 204.591 olan kredi borcunu ödemeyenlerin sayısı, 10 ayda 385 bin 350’ye ulaştı.
2011’de 280.759 olan kart borcunu ödemeyenlerin sayısı, 10 ayda 527.298’e çıktı.
2011’de 485.350 olan kredi ve kart borcunu ödemeyen yüzde 88 arttı, 912.468 kişiye ulaştı.

Esnafın karnesi
Takipteki KOBİ kredileri yüzde 18 artarak 5 milyar 213 milyon liradan 6 milyar 137 milyon liraya çıktı.
Protesto edilen senet ilk 10 ayda 862.107, tutarı ise 5.5 milyar lira oldu. 2011’in tamamında 918.978 senet protesto edilirken tutar 4.9 milyar TL olmuştu.

Karşılıksız çek sayısı kasımda, geçen yıla göre yüzde 46,2 artarak 102.217 adede çıktı. 11 ayda karşılıksız çek geçen yıla göre yüzde 54,2 artarak 824.410’a ulaştı.

Batık taksitli ticari krediler yüzde 19 artarak 2 milyar 462 milyon liradan 2 milyar 921 milyon liraya ulaştı.
Ekimde kapanan şirket sayısı bir önceki aya göre yüzde 23,98 arttı.