İslam'ın demokrasi ile iktidar dansı

Washington merkezli araştırma şirketi Pew, hafta içinde yayımladığı raporla Arap Baharı sonrası Müslümanların çoğunlukta olduğu altı ülkede 2012’de demokrasiye ve siyasi İslam’a desteğe dair yaptığı araştırmanın sonuçlarını yayımladı.

Araştırmaya konu olan ülkeler arasında Türkiye, Pakistan, Lübnan, Mısır, Tunus ve Ürdün var. Sonuçlar, yeni dönemde bölgede İslami demokrasilerin yükselişini doğrular nitelikte. Malum, Arap Baharı birçok ülkede yıllarca yasaklı olan ya da baskı altında tutulan İslamcı partilerin iktidara yükselmesinin yolunu açtı. Ancak araştırmaya göre, bu durum demokrasiye olan desteği pek de fazla değiştirmedi.

Türkiye’nin yüzde 17’si şeriat istiyor
Türkiye Lübnan’la beraber demokratik sisteme desteğin yükseldiği ülkelerden biri. Bu iki ülkede iyi bir demokrasiyi iyi bir ekonomiye tercih edenler çoğunlukta. Türkiye’de demokrasi isteyenlerin oranı yüzde 66’dan 71’e yükselmiş. Demokrasi dışı sistemlere sıcak bakanların oranı yüzde 15, “Fark etmez” diyenlerin oranı ise yüzde 5. Altı ülke arasında demokratik sisteme desteğin en yüksek olduğu ülke Lübnan, en düşük olduğu ülke ise Pakistan.

Demokrasiye desteğin artması, siyasi İslam’a verilen desteğin azaldığı anlamına gelmiyor. Araştırma birçok kişinin demokrasi ve siyasal İslam’ın birlikte var olabileceğine inandığını gösteriyor. Türkiye’de halkın yüzde 64’ü İslam’ın siyasette etkili olduğunu düşünürken, yüzde 55’i de bu durumdan memnun olduğunu bildirmiş. Rakamlar ayrıca siyasi İslam’a olan desteğin Türkiye dahil birçok toplumda güçlü olduğunu ortaya koyuyor. Örneğin Kuranıkerim’in yasalar üzerinde belirleyici olmasını isteyenlerin oranı Türkiye’de 44. Şeriat isteyenlerin oranı ise yüzde 17. Şeriata desteğin en güçlü olduğu ülke ise yüzde 82’yle Pakistan.

En popüler lider Erdoğan
Araştırmanın Türkiye açısından en önemli bölümlerinden biri de bölgede en popüler siyasi liderler listesi. Başbakan Tayyip Erdoğan listede yüzde 65’le birinci sırada. Onu yüzde 58’le Suudi Arabistan Kralı Abdullah takip ediyor. Araştırmaya katılanlar bu iki liderin Ortadoğu’da demokrasinin güçlenmesine katkı sağladığı yönünde görüş bildirmiş. Listede son sıradaki liderler ise İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ve Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad.

6 ülkenin en beğendiği demokrasi modeli de Türkiye. İkinci sırada ise Suudi Arabistan’ın olması dikkat çekici. Türkiye demokrasisine en fazla sempati gösteren ülke Mısır. Arap Baharı süresince ABD’nin etkisine bakış ise pek olumlu değil. ABD tarzı demokrasiyi destekleyenlerin oranı yüzde 21’i geçmiyor.

Kadın-erkek eşitliğini savunanların oranının en yüksek olduğu ülkeler sıralamasında da Lübnan yüzde 93’le ilk sırada. Türkiye yüzde 84’le Lübnan’ın ardından geliyor. Hüsnü Mübarek’in düşüşü sonrası İslamcı partilerin yükselişiyle kadınlara yönelik baskının arttığı Mısır ise listede yüzde 58’le son sırada.

Her ülkeden biner kişi
Pew Araştırma Şirketi’nin 2012 Küresel Eğilimler Anketi’nin bir parçası olarak 6 ülkede düzenlenen araştırma, yüz yüze görüşmelerle gerçekleştirildi. Hata oranı yüzde 5 olarak belirlenen ankete her ülkeden en az bin kişi katıldı. Türkiye’deki araştırma mart ve nisanda 26 kentte düzenlendi.