Çöl Çiçeği

Ege'nin Sesi/Sinem Taş -  “Küçük bir kız çocuğu iken ‘kadın olmak istemiyorum’ diye düşünürdüm” diyor Warris Dirie. Çünkü kadın olmak acı veren bir olgu onun ülkesi Somali'de. Birçok ülkede olduğu gibi…

"Warris" Somali dilinde “Çöl Çiçeği” demek.  Somali’de kadınlara uygulanan işkenceden kaçan ve türlü badireler atlatarak İngiltere'ye giden, McDonalds'ta temizlikçi olarak çalışırken şans eseri güzelliği keşfedilen ünlü top modelin yaşadıklarını anlatan filmin adı "Çöl Çiçeği" aynı zamanda.  BBC muhabiri röportaj sırasında ünlü mankenin hayatını değiştiren günü anlatmasını istediğinde Dirie hayatını değiştiren günün keşfedildiği gün olmadığını söyler. Ve anlatmaya başlar. 3 yaşındayken annesi ve Midgaan* tarafından "sünnet edilir". Çölde… Bir kayanın üzerinde klitorisi kesilip alınır. Vulvasının iç ve dış dudakları kesilir. Ve yara sıkıca dikilir. Genital organların yerinde sadece yaralar kalır. İşte Dirie'nin hayatını değiştiren gün o gündür. Genç kadın bu işlemden sonra enfeksiyon kaparak hastalığa yakalanır. Kendisi hayatta kalmayı başarır ancak kardeşleri onun kadar 'şanslı' değildir. Kız kardeşlerinden biri bu işlemin ardından kan kaybından hayatını kaybeder diğeri ise doğum sırasında yaşamını yitirir.

''Klitoridektomi'' olarak adlandırılan kadın sünneti farklı toplumlarda farklı şekillerde uygulanma alanı bulur. BM, Dünya Sağlık Örgütü ve çeşitli kurumlar tarafından "genital sakatlanma" olarak adlandırılan bu işlemin Afrika ağırlıkta olmak üzere yaklaşık 30 ülkede uygulandığı biliniyor.  Buna Türkiye'nin Güneydoğusu bölgesi de dahil... BM verilerine göre yeryüzünde 140 milyon sünnet edilmiş kadın bulunmakta.

Kadını kara peçenin ardına saklayan, onu ikinci plana atan zihniyet bununla yetinmiyor. Hiçbir yerde.  Kadın 'kadın olmak'  dışında her şey oluyor. Kadın birilerinin namusu olur, özenle saklanan hazine olur, yalnızca kocasının açması gereken kapalı bir zarf olur, evinin kadını çocuklarının anası olur, başlık parasıyla satılan bir mal olur... “Ben bilmem beyim bilir” olur, “ Sen sus, erkekler var, sana laf düşmez” olur. Bir tek “kadın” olamaz kadın. Bir tek birey olamaz.  İki bacak arası onu doğuştan tehlikeli ve “kirli” biri yapmıştır.  Çünkü Warris’in sözleriyle söylemek gerekirse bacakları arasındaki şey temiz değildir ve alınması gerekir. Ve bekâret ve ‘fazilet’in kanıtı olarak dikilmelidir.  Düğün gecesi birlikte olmadan önce koca bir bıçak alır ve önce onu keser. Somali’de sünnet edilmemiş  ‘kız’ evlenemez. Fahişe muamelesi görür ve bölgeden sürgün edilir.

Bu durum bize ne kadar uzak? Töreler yüzünden son 5 yılda 1000’in üzerinde kadının öldürüldüğü ülkemizde kadınların çilesini görmek için Afrika’ya gitmeye gerek var mı? Warris’in dramı ile ülkemizdeki namus cinayetine kurban giden kadınların veya Pakistanlı Malala’nın mücadelesinin arasında fark var mı? Hepsi kadının ezilmişliği ve sömürülmüşlüğünün sonucunun farklı bölgelerde can bulması değil mi?

Kadın temizlensin(!) üstelik cinsellik yaşamasın ve ömrü boyunca zevk almasın diye onun klitorisinin kesen zihniyet ile kadına eğitimi yasaklayan zihniyet; kadını peçenin ardına saklayan ve onu dört duvar arası sıkıştıran ama erkeğe 4 eş hakkı veren zihniyet ile kürtajı yasaklayan zihniyet aynı kaynaktan doğar aynı denize dökülür. Paralarını sıfırlayamayan ama zihniyeti sıfırlamışların ülkemizdeki anti-kadın uygulamaları bu akraba zihniyetin ürünüdür. Tüm bu uygulamalar kadının yok oluşunu beraberinde getirir.

Her gün 6.000 kadın hala sünnet edilmektedir. Warris Dirie o kadınlardan sadece biri. İlgilenenler için Warris Dirie'nin Türkçe'ye "Benim Ülkem" olarak çevrilmiş kitabı bulunuyor.

Midgaan:  Jilet ya da taşla bilenmiş bıçak kullanarak kadınların genital organlarını kesen sünnetçi kadınlar.