AYM’den ‘yaşam hakkı’ kararı

2012’de polisten aldığı darbeyle hayatını kaybeden gencin ailesinin açtığı dava kabul edildi. AYM, “Polislere takipsizlik verilmesi Anayasa’ya uygun değil” dedi.

Hükümet, iç güvenlik paketiyle güvenlik güçlerine yargısız infazlara varacak ilave yetkiler tanımaya hazırlanırken, Anayasa Mahkemesi, (AYM) tam da bu konuda ciddi bir ihlal tespitiyle devleti mahkûm etti. Güvenlik kuvvetlerinin silah kullanması yetkisinin sınırsız olmadığına, bu duruma ancak son çare olarak kullanabileceğine dikkat çeken AYM, Devletin yaşam hakkıyla ilgili iddiaları ciddiye alması uyarısını yaptı. AYM, savcıların yargısız infaz iddiasıyla ilgili soruşturmalarda takipsizlik kararı vererek ‘cezasız’ bırakma yetkileri olmadığı, bu yetkinin ancak ceza mahkemesine ait olduğuna dikkat çekti.

AYM, savcılığın takipsizlik kararıyla dosyayı kapatmasını ‘yaşam hakkının gerektirdiği etkili soruşturma yapma yükümlülüğünün ihlali’ olarak gördü. Daha önemlisi AYM, ihlal tespitiyle de yetinmedi ve söz konusu yargısız infaz iddiasını, yeniden ve etkili şekilde soruşturması için kararın bir örneğini de ilgili savcılığa gönderdi.

CEZASINI SEN KESEMEZSİN

AYM’nin buna ilişkin kararı 2012 yılında Antalya’da 3 polisin öldüğü çatışmada yaralı yakalanan, ancak açılan ateşle yaşamını yitiren 35 yaşındaki şizofreni hastası Çağrı Danışman’ın Babası Cemil tarafından yapılan Bireysel Başvuruda verildi. Baba Cemil Danışman, yaptığı başvurusunda, özetle şu iddialarda bulunmuştu:

“Silah kullanılmasını gerektiren bir durum söz konusu olmadığı halde güvenlik güçlerince yapılan operasyonda gereksiz bir şekilde silah kullanılarak yaralı ele geçirilen oğlumun ölümüne sebebiyet verildi.”

AYM, yaşam hakkıyla ilgili esastan ihlal kararı vermezken; olayla ilgili usuli ihlal kararlarıyla devleti mahkum etti. AYM, başvuruyu, anayasadaki hem yaşam hakkı hem de işkence ve eziyet yasaklarıyla ilgili maddeler yönünden ‘etkili soruşturma yapılmaması nedeniyle’ hak usuli ihlallerine karar verdi.

AYM’DEN  HÜKÜMETE UYARI

AYM’nin kararında polise yeniden keyfi öldürme yetkisini de kapsayabilecek ek yetkiler vermeye hazırlanan hükümete bir hatırlatması da oldu. O da AYM’nin polise dur ihtarı olmadan hedefe doğrudan ve duraksamasız ateş etme yetkisi veren önceki düzenlemeleri iptal ettiği 1986 ve 1999 tarihli kendi kararları oldu. 

TARAF