İkinci 128 milyar dolar vakası

Kuru düşürebilmek için Merkez Bankası rezervlerinin harcanıp yeni bir 128 milyar dolar vakası yaratılmasından endişe ediliyor.

Döviz kurundaki aşırı artışa uzun süre seyirci kaldıktan sonra bir gecede kur korumalı mevduat hesabına geçip bireysel tasarruflara dolar garantisi veren iktidarın Merkez Bankası rezervlerinden 7-9 milyar dolar sattığı belirtiliyor. Merkez Bankası'nın rezervleri daha önce olduğu gibi bol keseden harcayıp yeni bir 128 milyar dolar vakasına yol açmasından korkuluyor.

8 MİLYARI GEÇTİ

Hükümet, 2018 yılından itibaren hızla yükselmeye başlayan kur şokunu durdurabilmek için Merkez Bankası rezervlerini hızla satmaya başladı. Kur satışlarının normal Merkez Bankası ihaleleri yerine kamu bankaları üzerinden yapıldığı ve toplamda 128 milyar dolarlık rezervin eridiği belirtildi.

20 Aralık'ta sürpriz şekilde kur artışını garanti eden TL hesabı açıklandı. Açıklamayla birlikte 18 liraları aşan dolar kuru 12 liralara kadar geriledi. Kurun gerilemesinde halkın yeni modele güven duyup dövizlerini bozdurmasının, döviz hesaplarından çıkmasının etkili olduğu iddia edildi. Ancak devletin resmi verileri, Merkez Bankası'nın 20-21 Aralık tarihlerinde hem doğrudan hem de örtülü döviz satışı yaptığını, bankalardaki döviz mevduatlarında da düşüş değil aksine artış olduğunu gösterdi. Ekonomist Haluk Bürümcekçi, 20, 21 ve 22 Aralık günlerinde Merkez Bankası'nın toplamda 8.6 milyar dolarlık döviz satışı yaptığını belirtti. BDDK günlük verileri de bankalardaki dolar mevduatının azalmadığını, aksine arttığını gösterdi. Prof. Veysel Ulusoy da, sosyal medya hesabından, operasyonun planlı olarak halkın eli kolu bağlanarak akşam yapıldığını söyledi.

MB'nin eksi rezervi artıyor

Yeni modelin tuttuğunu göstermek için Merkez Bankası (MB) rezervlerinin kullanılması 128 milyar dolarlık sürecin bir benzerinin yaşanabileceği endişelerini artırdı. Üstelik şu anda Merkez Bankası'nın kendi rezervleri eksi 55 milyar dolarda bulunduğu için kendisine ait olmayan parayı harcadığı da ifade ediliyor.

Vatandaş dövize koştu

Hükümet temsilcileri, döviz kurlarındaki düşüşü, “yeni mevduat uygulamasını duyan bireylerin yoğun döviz satışına” bağladı. Ancak Merkez Bankası 20-21 Aralık günlerinde örtülü döviz satışı yaparken, bankalardaki döviz mevduatlarında düşüş yerine artış görüldü. BDDK verilerine göre, pazartesi günü yaklaşık 400 milyon dolar azalan yabancı para mevduatları, salı günü yaklaşık 1.4 milyar dolar arttı. TL mevduat ve katılım fonları miktarı ise yaklaşık 53 milyar TL geriledi.

Prof. Özgür Demirtaş

Kimler döviz sattı, isimleri açıklayın

Ekonomist Prof. Özgür Demirtaş, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, 20 Aralık günü dolar satanların açıklanmasını istedi. Demirtaş, “Neden son dakikaya kadar dolar/TL'yi azdıracak açıklamalar yaptınız? Sonsuz faiz son dakikada mı aklınıza geldi? Yoksa biliyor muydunuz yapacağınızı? Yapacaktıysanız, neden dolar/TL'nin 10 TL'nin üzerine çıkmasına izin verdiniz? Kimler 18 TL'den doları sattı. İsim isim açıklayın” dedi.

Serkan Özcan

Döviz rezervleri gizlice satılamaz

Piyasaya müdahale hakkında açıklama yapan Gelecek Partisi Sözcüsü, iktisatçı Serkan Özcan, “Her şey kaldığı yerden devam ediyor! 128 milyar dolar yakmanın ülkeyi getirdiği nokta ortadayken, hâlâ yanlışta ısrar ediyorlar. Devlet yönetmeyi fon yönetmek zanneden, finansal kumar oynayan bir aklın millete hiçbir hayrı olmadı ve olmayacak! Ağır bedel ödeyerek anlayacağız. Merkez Bankası'nın döviz rezervlerini gizlice satmak diye bir enstrüman yok” dedi.

Sözcü