CHP, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen bütçe yasa teklifine 864 sayfalık muhalefet şerhi yazdı: ‘Tek adam rejimi, krizlerin rejimi oldu’

CHP, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen 2026 Büçe Yasa Teklifi’ne 864 sayfalık muhalefet şerhi yazdı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne ağır eleştiriler yöneltilen şerhte, yüzlerce yılda yerleşen bürokratik liyakatin hiçe sayıldığı vurgulandı. Kamu özel işbirliği (KÖİ) projelerinin önümüzdeki 3 yılda bütçeye 821.5 milyar lira yük getireceğine de dikkat çekildi.

CHP’nin “Manzara-i Umumiye” bölümü ile başlayan şerhinde, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’yle yürütme üzerindeki neredeyse tüm denetim ve sınırlamaların kaldırıldığı, devlet geleneğinde ve bürokratik liyakat kültüründe “dramatik bir bozulma yaşandığı” vurgulandı. 

‘KRİZLERİN REJİMİ’

Yüzlerce yılda yerleşen bürokratik liyakat, ehliyet ve sorumluluk teamüllerinin “sözde yenilikçilik” adı altında hiçe sayıldığına işaret edilen şerhte, “Tek adam rejimi, siyasi ve ekonomik krizlerin rejimi olmuştur” denildi. Şerhte, bu sistemin Türkiye’ye, “adaletsizlik, anayasa ve yasa tanımazlık, hukuksuzluk, yoksulluk, yolsuzluk ve zulümden” başka birşey getirmediği kaydedildi. 

‘BELLEK SİLİNDİ’

Cumhurbaşkanlığı’nda mevcut kamu yönetiminde işlevleri bulunan kamu kurum ve kuruluşlara paralel yeni kurul, başkanlık veya ofisler oluşturulduğuna işaret edilen şerhte, “Bazı kamu kurumları da işlevsizleştirilmiş, bu yöntemle kamu yönetiminde mevcut bellek silinmiştir” denildi. 

‘PARTİZANCA ANLAYIŞ’

Şerhte, işe alımlarda “partizanca bir anlayışın” hakim olması sonucunda liyakat ilkesinin tamamen ortadan kalktığı, uzmanlık, vasıf, bilgi birikimi ve yeterliliğin “değer” olmaktan çıkarıldığı kaydedildi. 

‘SARAY VE ÇEVRESİ...’

Yeni düzenin, halkın yani kamunun bütün olanak ve kaynaklarını denetimsiz, yozlaşmış ve adil olmayan bir biçimde dağıttına işaret edilen şerhte, “Saray ve çevresi ile iyi ilişkiler kuranlar, kamu kaynaklarına haksız bir biçimde ulaşarak zenginleşirken, demokratik bir temsil ve hakça bölüşümden yana olanlar dışlanmakta ve cezalandırılmaktadır. Kaynakların bölüşümünü hükümet destekçileri lehine artıran bu sistem, siyasal anlamda da toplumu ayrıştırmaktadır”

‘ANAYASA İHLALİ’

Kamu hizmetine girmede yasa önünde eşitlik ve liyakat ilkelerinin etkisiz kılındığı vurgulandı. “Devlet aygıtında partizanlaştırma sürecinin” giderek ivme kazandığına işaret edilen şerhte, “Bütçe sunumunu Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın yapması; Cumhurbaşkanı’nın ise, TBMM’yi muhatap almaması, anayasanın açıkça ihlalidir” değerlendirmesi de yapıldı. Türkiye Varlık Fonu gibi uygulamaların kamu mali yapısında tahribat yarattığına işaret edilen şerhte, fonun “ikinci bir Hazine gibi” çalıştığı, kârlı kuruluşları bünyesine aldığı bildirildi. 

821.5 MİLYARLIK YÜK!

Şerhte, KÖİ projelerinin bütçe üzerindeki yüküne de dikkat çekildi. Bu projelerin 2026, 2027 ve 2028 yıllarında bütçeye yükünün toplam 821.5 milyar lira olacağına dikkat çekildi. Şerhe göre, bu projelerde bütçeye yük gelecek yıl 238.5 milyar lira, 2027’de 274 milyar lira, 2028’de de 309 milyar lira olacak. 

‘SAKLANIYOR...’

Şerhte, “Bu projelerin önemli bir bölümünde fizibilite çalışmalarının doğru yapılmadığı sonradan anlaşılmakta, bunların sözleşmeleri denetim elemanlarından ve milletvekillerinden ‘ticari sır’ bahanesiyle saklanmaktadır” denildi. 

‘SÖMÜREN DÜZEN’

Son günlerde tepki çeken ve eleştiri konusu olan MESEM’e de değinilen şerhte, “AKP’nin eğitim ve istihdam politikaları adı altında yaygınlaştırdığı MESEM, çocuk emeğini sistematik bir şekilde sömüren bir düzen haline gelmiştir. Bu program, eğitim alması gereken çocukları ucuz iş gücü olarak kullanmanın bir aracı olarak işletilmekte, ekonomik krizle boğuşan ailelerin çaresizliğini fırsata çevirmektedir” değerlendirmesine yer verildi.
 

Cumhuriyet