Çözüm Özgürlükçü Demokrasi

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, yeni CHP’nin ‘özgürlükçü (liberal) demokrasi’ ilkelerini açıkladı. Bireysel hakları gelişmesi ve demokrasinin iyi işlemesi için devlet gücünün kısıtlanması gerektiğini savunan Kılıçdaroğlu, demokrasinin iyi işlemesinin göstergelerinin birinin de ordunun sivil denetim altında olması olduğunu vurguladı Sorunların çözümünün ‘özgürlükçü demokrasi’ olduğunun altını çizen Kılıçdaroğlu, Hürriyet gazetesine gönderdiği mektubunda referandumda neden ‘hayır’ diyeceklerini anlatırken, yeni CHP’nin ipuçlarını da verdi.

ÇÖZÜM ÖZGÜRLÜKÇÜ DEMOKRASİ: Bizim siyasi mücadelemiz ülkemizde vatandaşlarımızın refahının artırılması ve demokrasimizin en ileri düzeye eriştirilmesi içindir. Biliyoruz ki Türkiye’de demokrasinin karşı karşıya olduğu temel sorunlar bulunmaktadır. Günümüzde, bu sorunların özünde özgürlükçü (liberal) demokrasiye yönelik tehditler yatmaktadır.

ORDUYA SİVİL DENETİM: Seçimle iktidara gelmiş ve milli iradeyi temsil eden sivil yönetimlere karşı yapılan askeri müdahalelerin demokrasiye yaptığı tahribatı çok iyi biliyoruz. Bir ülkede, ordunun davranışlarının sivil denetim altında olması demokratik düzenin iyi işlemesinin temel koşuludur.

SANDIK VAZGEÇİLMEZ AMA...: CHP için milli iradenin önüne demok-ratik olmayan engellerin konulması ne kadar kabul edilemez bir durum ise iktidarın Meclis çoğunluğuna dayanarak ve tüm toplumu baskı altına alarak bir çoğunluk diktası kurma çabası da en az o kadar vahim bir gelişmedir. Demokrasi tarihinden çıkarabileceğimiz en önemli ders, seçim sandıklarının demokrasi için vazgeçilmez ama yeterli koşul olmadığıdır. Demokrasiyi güçlendiren ve geliştiren temel unsur hukuk devleti ve bireyin hak ve özgürlüklerinin sağlam temellere oturtulmasıdır.

ÖZGÜRLÜKLERİN GÜVENCESİ HUKUK DEVLETİDİR: Bireylerin ve azınlıkların hakları kanunlarla korunmadığı, hükümetin gücü demokratik denetimlerle sınırlandırılmadığı sürece ülke, çoğunluğu temsil ettiğini iddia eden iktidarların diktacı baskısı tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Demokrasinin gelişmesi adil bir seçim sisteminin yanı sıra yargının bağımsızlığı sayesinde yaşatılabilen hukuk devleti ile bireysel özgürlüklerin korunmasına bağlıdır. Demokrasilerin üstünlüğü devlet gücünün hukuk devleti içinde sınırlandırılabilmesinde yatmaktadır.

ÖZGÜRLÜKÇÜ DEMOKRASİ SINIRSIZ İKTİDAR DEMEK DEĞİL: (Liberal) demokrasi, seçimle oluşan bir meclis çoğunluğunun iradesini sınırsız kullanması demek değildir. Demokrasi, insan hakları, çoğulculuk, hukuk devleti, yargı bağımsızlığı gibi kapsamlı bir değerler sistemini içerir. Özgürlükçü demokrasinin temel esaslarından biri iktidarların üzerindeki yargı denetimidir.

YARGI DENETİMİ DEMOKRASİYE AYKIRI DEĞİL: Yargının siyasal iktidar üzerindeki hukuki denetimi demokrasiye ve halk iradesine aykırı değildir. Tersine demokrasinin esas güvencesidir. Yargı, demokrasinin özü olan temel değerlerin koruyucusudur. Yargı, bireysel hak ve özgürlükleri güvence altına alır. Yargı, azınlıkların çoğunluk tarafından ezilmemesini sağlar. Yargının siyasal iktidar üzerindeki hukuki denetimi iktidarı kullananların hukukun çizdiği sınırların içinde kalmalarını sağlar. İktidarlar, yargı denetimini kabul etmekle, hukuk sınırları içinde kalarak ülkeyi meşru biçimde yönetme iradelerini ortaya koyarlar.

NASIL BİR HSYK: Adalet Bakanı’nın başkanlığı ve müsteşarın üyeliği Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun (HSYK) bağımsızlığı ile bağdaşmamaktadır. Avrupa’da hiçbir ülkede Adalet Bakanı’nın başkan olduğu bir HSYK bulunmamaktadır. Avrupa Yargıçlar Konseyi’nin Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi için hazırladığı rapor, parlamento ve yürütmenin HSYK üyelerinin seçimine karışmaması, kurul başkanının HSYK tarafından seçilen bir yargıç olması gerektiğini söylemektedir. Venedik Komisyonu da tarafsız HSYK Başkanı önermektedir. Adalet Bakanı’nın HSYK başkanlığı 1982 Anayasası’nın bir ürünüdür. Oysa 1961 Anayasası’nda Adalet Bakanı başkan değildi, oy hakkı olmadan toplantılara katılabilmekteydi.

12 EYLÜL’ÜN YERİNE NASIL BİR ANAYASA: 1982 rejiminden çıkmanın yolu, toplumsal mutabakata dayanan tutarlı yeni bir anayasa yapmaktır. Oysa AKP’nin anayasa paketi, 1982 Anayasası’nı yamalayarak muhafaza etmekte. 1982 Anayasası’nın, 12 Eylül rejiminin damgasını taşıyan hükümleri değiştirilmemiştir. Örneğin, 1982 Anayasası’nın felsefesini yapan ‘giriş’ bölümüne hiç dokunulmamıştır. 1982 rejiminin ürünü olan yüzde 10 seçim barajı değişmemiştir. Yargı bağımsızlığı bakımından 1982 Anayasası’nın dahi çok gerisine gidilmiştir.

İYİ DEMOKRASİ ŞARTI: Demokrasi devletin gücünü bireyin hak ve özgürlüklerini ve hukuk devletini teminat altına almak için sınırlar. Yurttaşların düşünce, vicdan, örgütlenme ve girişim özgürlüklerini sağlamak için sınırlar. İşte bu nedenle demokrasinin iyi işlemesi için devlet gücünün sınırlarını belirleyecek anayasal kurallar gereklidir.

AKILLI YÖNETİM DENETLENMEK İSTER: Bireysel haklar ve özgürlüklerin korunması ancak güçler ayrılığı ilkesinin güvence altına alınmasıyla mümkündür. Çoğunluk baskısının ve çoğunluğa dayalı bir dikta rejiminin ancak böyle üstesinden gelinebilir. Güçler ayrılığı ilkesi devletin kendi içinde dengelenmesini sağlar. Akıllı yönetim kendisinin denetlenmesini isteyen ve bunun önlemlerini kendisi alan yönetimdir. Aksi takdirde iktidarlar yalnızca kendi güçlerini kollar ve kendi çıkarlarını korur hale gelirler. Mevcut hükümetin geldiği durum budur. Gelecek dönemde, gücüne sınır tanımayan bir yönetim anlayışından kaynaklanan çoğunluk diktatörlüğü eğilimini demokratik mücadele yöntemleri ile sınırlamak demok-ratik kuruluşların ve yurttaşlarımızın en önemli hedefi olacaktır.