Bankaların taşıt kredisi uyanıklığı

Bankalar taşıt kredisi kullananlara kasko hizmetlerini kendi sigorta firmaları üzerinden yaptırmaya zorlayıp bir de kaskoyu dışarıdan yaptıracağını beyan eden müşterilerine kredi onayı vermeyince Şikayetvar Avukatlarından Yunus Özak, kaskoyu zorunlu kılan bankalara gözdağı verdi. Av. Özak, "Kara taşıtları kasko sigortalarında kredi kullanan kişinin sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Sigorta sözleşmesine veya kredi sözleşmesine sigortanın belirli bir sigorta şirketine yaptırılmasına ilişkin konan her türlü şart hükümsüzdür" dedi.

Türkiye'de 2012 yılında otomobil ve hafif ticari araç satış rakamı önceki yıllara nispeten düşük seyrederek 777 Bin 761 adet olarak gerçekleşmişti. Buna mukabil, 2013 Ocak-Nisan periyodu 2012'nin aynı dönemine göre yüzde 19 gibi yüksek bir oranda artış gösterdi. Bu oransal yükselişin önde gelen sebeplerinden biri de bankaların taşıt kredi sözleşmelerinde uyguladığı düşük faiz oranı olmuştur. Taşıt kredi sözleşmelerinde tüketiciye olumlu yansıyan hususlara rağmen Bankaların yine birtakım haksız uygulamalarda ısrar ettiği de kamuoyunca bilinmektedir. Nitekim bu hususların başında da taşıt kredi sözleşmesi imzalayan tüketicilerin banka vasıtasıyla taşıt kasko sigorta sözleşmesi imzalamaya zorlanması gelmektedir.

TAŞIT KASKO SİGORTA SÖZLEŞMELERİ ZORUNLU DEĞİL

Bankalar taşıt kredisi alacaklara kasko sigortasını zorunlu tutuyorlar ve bunun bankadan yapılmasını şart koşuyorlar. Tüketici kendi yaptırmak istediğinde ise birçok engel ile karşılaşıyor. Bankalardan taşıt kredisi alanların şikayetleri üzerine Av. Yunus Özak, "Taşıt kredisi sözleşmeleri tüketicilerin araç edinmek amacıyla kredi veren bankalardan nakit olarak aldıkları kredilerin oluşturduğu tipte sözleşmelerdir. İçerdiği haksız şartlarla Tüketici Mahkemelerindeki uyuşmazlıklara konu olan taşıt kredisi sözleşmeleri, son dönemlerde ihtiyari nitelikte olan taşıt kasko sigortası sözleşmeleri ile tüketicinin gündemine gelmektedir. Bu sebeple kara taşıtları kasko sigortası sözleşmelerinin hukuki yapısına değinmek yerinde olacaktır. Sigorta sözleşmeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu madde 11 gereğince Hazine Müsteşarlığınca onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenen sözleşmelerdir. Söz konusu kanunda sayılan zorunlu sigortalar haricinde kalan sigorta türleri ihtiyari sigortalar kapsamındadır. Nitekim kara taşıtları kasko sigortası sözleşmeleri de 5684 sayılı Kanun madde 13'te zikredilen zorunlu sigortalara kapsamında olmayıp, sigorta ettirenin isteğine bağlı sigorta sözleşmeleridir" diyerek bankaların tek taraflı haksız bir uygulama yaptıklarının altını çizdi.

AV. ÖZAK: "KİŞİNİN SİGORTA ŞİRKETİNİ SEÇME HAKKI SINIRLANDIRILAMAZ"

Zorunlu ve ihtiyari sigortalarda kredi kullanan kişinin sigorta seçme hakkının sınırlandırılmayacağına da dikkat çeken Av. Özak bu görüşünü Türkiye'de faaliyet gösteren her türlü kredi kuruluşunun sağladığı kredilerle bağlantılı yaptırılan ihtiyari ve zorunlu sigortaları ve bu sigortalar dâhilinde verilecek teminatları kapsayan Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği uyarınca şöyle açıkladı:

"İhtiyari sigortalarda, öncelikli olarak kredi borçlusunun sigortalı olması ve/veya kredi konusu malın veya eşyanın sigortalattırılması esastır. Zorunlu veya ihtiyari sigortalarda, kredi kullanan kişinin sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Sigorta sözleşmesine veya kredi sözleşmesine sigortanın belirli bir sigorta şirketine yaptırılmasına ilişkin konan her türlü şart hükümsüzdür.Kredi kuruluşu, sigortanın kendisi veya başka bir sigorta aracısı tarafından yaptırılabileceği hususunda kredi kullananı bilgilendirir. Kredi kuruluşu, kredi kullanan kişinin başka bir sigorta şirketi veya sigorta aracısı yoluyla yaptırdığı ve talep edilen teminatları kapsayan sigorta poliçesini kabul etmek zorundadır. Bankaların kredi borçlusu tüketicileri, ihtiyari olan kara taşıtları kasko sigortası sözleşmesi yapmaya zorlayamayacağı, kredi kullanan tüketicinin başka bir sigorta şirketi veya sigorta aracısı yoluyla yaptırdığı ve talep edilen teminatları kapsayan sigorta poliçesini kabul etmek zorunda olduğu açıktır."

TÜKETİCİLER NE YAPMALI?

Peki, tüm bu hukuki yükümlülüklere rağmen kanuna aykırı uygulamalarda ısrarcı olan bankalara karşı tüketiciler ne yapmalı? İşte bu soruya Av. Özak, "İlk olarak, ihtiyari taşıt sigortalarına tüketiciyle müzakere etmeden sözleşmede yer verildiği sebebiyle mail veya noter kanalı ile yazılı başvuruda bulunulmalı ve sigorta primlerinin haksız şart olduğu ve ödenmesinden imtina edileceği bankalara bildirilmelidir. Bankalarca hukuka aykırı olarak sigorta primi tahsil edilmesi halinde ise tüketicilerin derhal, meblağı dikkate alarak, ikamet ettikleri Kaymakamlık Tüketici Hakem Heyetleri'ne başvurarak, haksız ödenen bedelin iadesini talep etme hakları bulunmaktadır. Bu sebepler ışığında, 2013 yılı itibarı ile taşıt satışlarında görülen kayda değer artışlarla bankaların haksız uygulamaları arasında bir paralellik gözlenebileceği ve bu hususlarda tüketicilerin dikkatli olmaları yerinde olacaktır" diye yanıt verdi.