Türkiye kredi kartı krizi tehdidi altında

New York Times gazetesi, halen 8 bin dolara eşit bir kredi kartı borcu olan ve yıllık gelirini aşan bu borcu ancak 10 yılda ödeyebilecek olan evli iki çocuklu 32 yaşındaki bir Türk vatandaşının başına gelenlerden hareketle Türkiye'de kredi kartı borçları sorununu irdelediği geniş haberinde söz konusu kişinin öyküsünün Türkiye'nin ekonomisine zarar veren sorunların birini yansıttığını söylüyor ve "istikrarsız bir ülkede yeni bir finansal felaketi tehdit ettiği yorumunu yapıyor.

Kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor's'ın geçen hafta Türkiye'deki tüketici kredilerdeki patlamanın bankalar için ciddi bir risk haline geldiği uyarısını yaptığına işaret edildiği haberde "Perşembe günü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın karşıtları, yerel seçimlere bir aydan az bir süre kala hükümeti gölgeleyen yolsuzluk soruşturmasına ilişkin iddiaları dile getirmeyi sürdürürken Türkiye'nin tehlikeli biçimde zayıflanmış olan para birimi, üç haftanın en düşük düzeyine geriledi" deniliyor.

NYT'ya göre, yabancı sermaye diğer yükselen piyasalara aktığı dönemde Türkiye'de bu para, kalıcı büyümeyi sağlayacak yeni şirketlerde yerine tüketim malları ve emlakta kullanıldı ve şimdi bunun faturasını ödeme zamanı geldi.

Haberde Türkiye'de kredi kart borcunun 2012 yılında yüzde 31, 2013 yılında ise yüzde 22 büyüdüğü belirtilirken İngiltere'deki araştırma kuruluşu Oxford Economics'e dayanılarak Türkiye'deki tüketici borcunun hanehalkının kullanılabilir gelirinin yüzde 55'ine eşit olduğu vurgulanıyor.

Türk hükümetinin son dönemde kredi kart taksitlerine getirdiği sınırlamalara da vurgu yapıldıktan sonra şöyle devam ediliyor:
"Borç meselesi, zaten çok yoğun olan, Türk ekonomisindeki stresi artırıyor. Bankalar hariç, Türk özel sektörünün borcu, GSYH'nın yüzde 60'ını aşmış durumda. Oxford Economics'e göre bu, gelişmekte olan ülkeler arasında en yüksek düzeylerden biridir."

NYT, Türkiye'nin, 2013'de yüzde 7.4'e ulaşan yüksek cari işlemler açığına değinirken de "Böyle bir açık, ancak yabancılar kredi vermeye devam etmeye istekli olduğu sürece sürdürülebilir. İşaretler ise böyle olmadığını gösteriyor" dedikten sonra tüketimdeki patlamanın birden bire durması halinde hayat standartlarında keskin bir düşüşün meydana geleceğinin altını çiziyor.

Bu durum karşısında Merkez Bankası'nın faiz oranlarında keskin bir artış yaptığını ancak bunun borçlanma maliyetini artırıp ekonominin yavaşlamasına neden olacağını savunan gazete, bazı analistlerin ise, Türkiye'deki tüketici borcu miktarının bankaları tehdit edecek kadar büyük olmadığı değerlendirmelerine dikkat çekiyor.