Türkiye Borç Batağında! Ekonomide Kırmızı Alarm: 31 Milyon Kişi Eksi Hesapta

Milyonlar ay sonunu eksi hesapla getiriyor! 3 yılda 15 kat artan borçlanma, geri ödemelerdeki tıkanmayla birlikte tehlikeli boyuta ulaştı. Hayat pahalılığı vatandaşı borç bağımlısı yaparken, ‘eksi hesap’ kullanımı 1 trilyon liraya dayandı.

Yüksek enflasyon, artan yaşam maliyetleri ve krediye erişimdeki zorluklar nedeniyle milyonlarca kişi bankalarda eksi hesap olarak bilinen Kredili Mevduat Hesabı’na yöneldi. Risk Merkezi verileri, KMH kullanımının Eylül 2022’de 57 milyar lira seviyesindeyken üç yılda 670 milyar liraya yükseldiğini ortaya koydu. Bu dramatik artış, borçlanmada adeta yeni bir dönemin başladığını gösteriyor.

BORÇLANMA 1,5 TRİLYONA KOŞUYOR

BDDK tarafından açıklanan son rakamlara göre, bireysel ve ticari KMH bakiyesi 21 Kasım haftasında 929 milyar 518 milyon liraya ulaştı. Böylece üç yılda 15 katı aşan artış yaşandı. Ayrıca KMH kullanan kişi sayısı 31,2 milyon kişiye çıkarak nüfusun çok büyük bir kısmını içine aldı. 2022’de kişi başı ortalama 2 bin lira seviyesinde olan borç, 2025’te 21 bin lirayı geçti.

GERİ ÖDENEMEYEN BORÇLAR KABARIYOR

Yükselen borçlanma ile birlikte geri ödeme sorunları da katlanarak büyüyor. Tasfiye sürecine giren KMH borçlarının oranı sadece bir yılda yüzde 2,5 seviyesinden yüzde 4,2’ye yükseldi. Borçların toplam tutarı ise 25 milyar lirayı aşmış durumda. Geri ödeme zorluğunun en yüksek olduğu iller arasında Diyarbakır, Mardin ve Şanlıurfa öne çıkıyor. Deprem bölgesindeki beş ilde kullanım artışının hız kesmemesi ise dikkat çekici.

EN PAHALI BORÇLANMA TÜRLERİNDEN BİRİ

KMH’ye uygulanan faiz oranı yüzde 4,5 seviyesinde bulunuyor. Gecikme durumunda ise faiz yüzde 4,8’e yükseliyor. Ayrıca bu borçlanmaya BSMV ve KKDF gibi vergiler de eklendiğinde aylık maliyet çok daha yukarı çıkıyor. Uzmanlara göre vatandaşın geçim sıkıntısı büyüdükçe eksi hesap son çare haline geliyor ancak yüksek faiz yükü nedeniyle bu çözüm borç sarmalını derinleştiriyor.

EKONOMİNİN AYNASINDA KRİZİN FOTOĞRAFI

Ekonomistler, son üç yıldaki bu keskin artışın "dar gelirlinin çaresizliğinin net bir göstergesi" olduğunu belirtiyor. Kısa vadeli nefes aldıran KMH’nin, uzun vadede ekonomik riskleri büyütmesinden endişe ediliyor.

KMH NEDİR?

Banka tarafından belirlenen limit dahilinde vadesiz mevduat hesabına tanımlanan ve hesapta yeterli bakiye olmadığında bile hesaptan provizyon alınabilmesini sağlayan bir kredi türüdür. Yüksek faiz oranlarına rağmen kolay erişilebilir olması ve anlık nakit ihtiyacını karşılaması nedeniyle son dönemde bu krediye ilgi artıyor.

Kaynak: Nefes