Mutlak butlan gündemi sürerken bütçe açığı 1 trilyon TL'yi aştı

Siyasetteki mutlak butlan tartışmalarının gölgesinde kalan Türkiye ekonomisinde, bütçe dengesindeki bozulma sürüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, merkezi yönetim bütçesi mayıs ayında 298,2 milyar TL açık verirken, yılın ilk beş ayındaki toplam bütçe açığı ise 1 trilyon TL sınırını aşarak 1 trilyon 57 milyar TL'ye ulaştı.

Buna göre mayısta merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 384,4 milyar TL, bütçe gelirleri ise 1 trilyon 86,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece merkezi yönetim bütçesi mayıs ayında 298,2 milyar TL açık verdi.

Aynı dönemde faiz dışı bütçe giderleri 1 trilyon 255,5 milyar TL olurken, faiz dışı açık 169,3 milyar TL olarak kaydedildi.

İLK 5 AYDA BÜTÇE AÇIĞI 1 TRİLYON TL’Yİ AŞTI

2026 yılının ocak-mayıs döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 7 trilyon 334,7 milyar TL’ye yükselirken, bütçe gelirleri 6 trilyon 277,7 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.

Bu dönemde bütçe açığı 1 trilyon 57 milyar TL olurken, faiz dışı bütçe giderleri 6 trilyon 72,1 milyar TL olarak hesaplandı.

Yılın ilk beş ayında faiz dışı denge ise 205,6 milyar TL fazla verdi.

PERSONEL GİDERLERİNDE YÜZDE 43,1 ARTIŞ

Ocak-mayıs döneminde personel giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43,1 artarak 2 trilyon 104 milyar 90 milyon TL’ye çıktı. Böylece bütçede personel giderleri için öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon TL’lik ödeneğin yüzde 42,9’u kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri de yüzde 49,3 artışla 267 milyar 333 milyon TL’ye yükseldi. Bu kalemde ayrılan 599 milyar 691 milyon TL’lik ödeneğin yüzde 44,6’sı kullanılmış oldu.

MAL VE HİZMET ALIMLARI İLE CARİ TRANSFERLER YÜKSELDİ

Yılın ilk beş ayında mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon TL’lik ödeneğin yüzde 37,8’i harcandı. Bu dönemde mal ve hizmet alım giderleri yüzde 39,7 artarak 472 milyar 41 milyon TL’ye ulaştı.

Cari transferler ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29,2 artışla 2 trilyon 649 milyar 667 milyon TL oldu. Bu kalemde ayrılan 6 trilyon 870 milyar 794 milyon TL’lik ödeneğin yüzde 38,6’sı kullanıldı.

Aynı dönemde 353 milyar 203 milyon TL sermaye gideri, 92 milyar 988 milyon TL sermaye transferi yapılırken, borç verme giderleri 132 milyar 749 milyon TL olarak hesaplandı.

FAİZ GİDERLERİ 1,26 TRİLYON TL’YE ÇIKTI

Ocak-mayıs döneminde faiz giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51,1 artarak 1 trilyon 262 milyar 642 milyon TL’ye yükseldi.

VERGİ GELİRLERİNDE YÜZDE 32,4 ARTIŞ

Vergi gelirleri tahsilatı, ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32,4 artarak 5 trilyon 304 milyar 78 milyon TL’ye ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise yüzde 38,3 olarak kaydedildi.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri yüzde 47,7 artışla 799 milyar 344 milyon TL’ye yükseldi. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 129 milyar 864 milyon TL, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 44 milyar 428 milyon TL olarak gerçekleşti.

VERGİ TÜRLERİNDEKİ ARTIŞ ORANLARI

Ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine göre;

• Gelir vergisi yüzde 35,1,
• Kurumlar vergisi yüzde 55,1,
• Dahilde alınan KDV yüzde 26,9,
• ÖTV yüzde 10,6,
• Banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 40,9,
• İthalde alınan KDV yüzde 28,4,
• Damga vergisi yüzde 41,8,
• Harçlar yüzde 73,
• Diğer vergi gelirleri yüzde 25,9 arttı.

Cumhuriyet