AKP’nin torbasında yok yok: Emekliye zamcık, belediyelere yeni kıskaç!

AKP’nin Meclis’e sunduğu torba kanun teklifinde en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılması öngörülürken, Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetkilerini genişleten, belediyelerin merkezi bütçeden aldığı paylarda kesinti oranlarını artıran ve PTT’de yeni personel rejimi getiren düzenlemeler de yer aldı.

AKP’nin TBMM Başkanlığı’na dün sunduğu 30 maddelik torba kanun teklifinde emekli aylıklarından belediyelerin bütçe paylarına, Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetkilerinden PTT’de yeni personel rejimine kadar birçok alanda dikkat çeken düzenleme yer aldı. Teklifte en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılması öngörülürken, belediyelerin merkezi bütçeden aldığı paylarda kesinti oranı artırılıyor, Siber Güvenlik Başkanlığı’nın yetki alanı genişletiliyor. Muhalefetin özellikle emekli maaşı, yerel yönetimler, siber güvenlik ve personel rejimine ilişkin maddelere sert itirazlar yöneltmesi bekleniyor.

EMEKLİYE ‘ZAM' DEĞİL ENFLASYON FARKI

Teklifle en düşük emekli aylığına ilişkin düzenleme yapılması bekleniyordu. Buna göre halen 20 bin lira olan en düşük emekli aylığı, yılın ilk altı aylık enflasyon verileri dikkate alınarak 23 bin 552 liraya yükseltilecek. Muhalefetin ise bu artışın yeni bir zam olmadığını, yalnızca gerçekleşen enflasyonun maaşlara yansıtılmasından ibaret olduğunu savunması bekleniyor. 

BELEDİYELERİN PAYI TIRPANLANIYOR

Teklifte en fazla tartışılması beklenen düzenlemelerden biri de belediyeleri ilgilendiriyor. Sokak aydınlatmaları için merkezi bütçeden sağlanan destek 2030 yılına kadar uzatılırken, bu destek karşılığında belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden yapılacak kesinti oranı büyükşehir belediyeleri ve il özel idareleri için yüzde 10’dan yüzde 30’a, diğer belediyeler için ise yüzde 5’ten yüzde 15’e çıkarılıyor. Muhalefetin özellikle CHP’li belediyelerin mali kaynaklarının daha da daraltılacağı, yerel yönetimlerin hizmet üretme kapasitesinin zayıflatılacağı ve merkezi idarenin belediyeler üzerindeki mali baskısının artırılacağı gerekçesiyle düzenlemeye karşı çıkması bekleniyor.

SİBER GÜVENLİK BAŞKANLIĞI’NIN YETKİLERİ GENİŞLİYOR

Teklifle Siber Güvenlik Başkanlığı’na internet alan adlarına ilişkin strateji belirleme ve düzenleme yetkisi veriliyor. Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Başkanlık, güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine ya da resen tedbir kararı alabilecek; erişim sağlayıcıları, veri merkezleri ve ilgili içerik sağlayıcılar bu kararları iki saat içinde uygulamak zorunda olacak. Ayrıca BTK bünyesindeki siber güvenlik altyapısı, veri merkezleri, teknik sistemler ve personel de başkanlığa devredilecek. Düzenleme, “yetkileri tek elde” toplarken, “yargı denetimi gerçekleşmeden fiili müdahale imkanı” doğuruyor. Öte yandan “kişisel veriler ile haberleşme özgürlüğü bakımından yeni riskleri beraberinde getiriyor.

PTT’DE YENİ PERSONEL REJİMİ

Teklifle PTT’de İş Kanunu’na tabi çalışanlar dışındaki personelin “idari hizmet sözleşmesi” ile istihdam edilmesi öngörülüyor. Personel alımı Cumhurbaşkanlığı iznine bağlanırken, ücret tavanı da Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek. Mevcut personelin yeni sisteme geçişi düzenlenirken, geçmek istemeyenlerin başka kamu kurumlarına nakledilmesi öngörülüyor. Düzenleme; liyakat yerine idarenin takdir yetkisinin artırılırken, çalışma güvencesinin zayıflatıldığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

TURİZME TEŞVİK, İMALATA DESTEK

Teklifle imalat sanayine yönelik istihdam teşviklerinin süresi 2028 yılı sonuna kadar uzatılırken, turizm sektörüne de 2026 yılı Mayıs-Aralık döneminde günlük 116,67 lira prim desteği sağlanması öngörülüyor. Muhalefetin kamu kaynaklarının belirli sektörlere yönlendirildiğini, benzer desteklerin küçük esnaf ve diğer sektörler için öngörülmediğini savunması bekleniyor.

KÜLTÜR, EĞİTİM VE KAMU YÖNETİMİNDE DÜZENLEMELER

Teklifte Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın döner sermaye gelirleri genişletilirken dijital platformlardan sinema desteklerine yüzde 2 pay aktarılması öngörülüyor. Üst kademe kamu yöneticilerinin atanmasına ilişkin kıdem şartları yeniden düzenleniyor, Sayıştay savcılarının atanma kriterleri kanunla belirleniyor. Özel öğretim kurumlarına yönelik idari yaptırımlar Anayasa Mahkemesi kararına uyum kapsamında yeniden düzenlenirken, Milli Eğitim Akademisi sistemine uyum sağlayan hükümler de teklifte yer alıyor. Karayolları, sivil havacılık ve ulaştırma alanındaki bazı maddeler ise Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda yeniden düzenleniyor.

Cumhuriyet