Latin Amerika'nın sesiydi

Türkiye’de de çok sevilen Latin Amerika edebiyatının büyük ismi Meksikalı romancı Carlos Fuentes, 84 yaşında hayata veda etti. Yazarın ölüm nedeninin iç kanama olduğu açıklandı. ‘Havanın Temiz Olduğu Yer’ adlı ilk romanını 29 yaşında yazan ve çağdaş İspanyolca edebiyatın en önemli isimlerinden biri haline gelen Fuentes, çağdaşları Kolombiyalı Gabriel Garcia Marquez ve Perulu Mario Vargas Llosa ile birlikte Latin Amerika yazınını dünyaya tanıtmakta önemli rol oynamıştı.

Fuentes, 1960 ve 70’lerde dünyanın Latin Amerika edebiyatını yakından tanımasını sağlayan, ‘Latin American Boom’ olarak bilinen edebi akımın da öncülerindendi. Meksika’dan Fuentes, Arjantin’den Julio Cortázar, Peru’dan Llosa ve Kolombiya’dan Márquez’in temsil ettiği bu hareket Borges, Neruda ve Sábato’nun da dünyaca takip edilmesine vesile olmuştu.

1928 yılında Panama’da doğan Fuentes, çocukluğunu diplomat babasının görevi nedeniyle çeşitli Güney Amerika ülkelerinde geçirdi. 1950’li yıllarda yazmaya başlayan Fuentes’in uluslararası tanınırlık kazanması 1962 tarihli ‘Artemio Cruz’un Ölümü’ isimli romanıyla gerçekleşti.

Edebiyatın hemen her türünde, denemeden tiyatroya, öyküden senaryoya eserler veren; Latin edebiyatının klasikleri arasında yer alan ‘Aura’, ‘Terra Nostra’ gibi romanlarıyla tanınan yazarın, 1910-1920 Meksika Devrimi sırasında kaybolan gazeteci Ambrose Bierce’nin öyküsünü anlatan ‘Yaşlı Gringo’ romanı da beyazperdeye taşınmıştı.

1960’larda siyasi sebeplerden ABD’ye girişi yasaklanan Fuentes, İngilizceye çevrilen kitabının tanıtımı için New York’a gidemeyince “Asıl bombalar benim kitaplarım, ben değilim” demişti. 1967’de kendisine yönelik tüm kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte ABD’nin Harvard, Princenton, Columbia ve Brown gibi prestijli üniversitelerinde öğretim üyeliği yapan Fuentes ayrıca 1975’te Meksika’nın Paris Büyükelçiliği görevini üstlenmişti.

1987’de İspanya’nın prestijli edebiyat ödülü Cervantes’e, 1994’te İspanya’da verilen Prince Asturia Ödülü’ne ve 1997 yılında Fransa’nın Ulusal Liyakat Nişanı’na layık görülen Fuentes’in ismi Nobel adaylığı için sıklıkla geçmesine karşın bu ödülü hiç kazanamadı.

Her zaman solla ilişkilendirilen, politik anlamda sözünü sakınmamasıyla tanınan yazar 20. yüzyılın başlarından 2000’de seçilen Vicente Fox Quesada’yla sona eren baskıcı tek parti yönetimi boyunca Meksika yönetimini eleştiren makaleler yazdı. Yalnızca kendi ülkesi değil, Latin Amerika ve dünya ülkelerinin de politik gelişmelerine her zaman duyarlı oldu.

Başta Fidel Castro’nun Küba Devrimi’ni destekleyen Fuentes, Castro’nun giderek daha otoriter bir lider oluşuna karşı da tavır almıştı. Amerika’nın savaş ve göçmen politikası her zaman sert bir dille eleştirdiği konuların başında geldi. Son güne kadar yazmaya devam eden yazarın öldüğü gün, Meksika gazetesi Reforma’da Fransa’daki politik gelişmeler üzerine bir makalesi yayımlanmıştı.

Türkçede Fuentes
Artemio Cruz’un Ölümü (Can, 1983)/ Deri Değiştirmek (Can, 1984)/ Koca Gringo (Kelepir Kitaplar, 1990)/Sefer (Can, 1993)/Kutsal Bölge (Ayrıntı, 1996)/Yanık Sular (Can, 1996)/Diana, Yalnız Avlanan Tanrıça (Can, 1997)/Cam Sınır (Can, 1998)/Doğmamış Kristof (Ayrıntı, 1998)/Laura Diaz’lı Yıllar (Can, 2001)/İnez’in Sezgisi (Can, 2003)/Kendim ve Ötekiler (Can, 2003)/Terra Nostra - Bizim Toprak (İş Kültür, 2004)/Aura (Can, 2005)/Körlerin Şarkısı (Can, 2008)/Kartal Koltuğu (Can, 2010) Kaygı Veren Dostluklar (Can, 2011)/Bütün Mutlu Aileler (Can, 2011)